NOR da NOR

Xalbador Garmendia Etxeberria

Zaldibia, 1932 / Anoeta, 2018

EIZIEko ohorezko bazkide



Idazlea, antzerkigilea, baina batez ere itzultzailea da Xalbador Garmendia. Bereak dira besteak beste ondorengo itzulpenak: Gizon zuzenak (Camus), Printze txikia (Saint Exupéry) eta Heriotza iragarritako baten kronika (García Márquez). Eusko Kontseilu Nagusia eratu zenean bertako lehen itzultzailea izan zen eta Euskal Autonomia Erkidegoko autonomia estatutua itzuli zuen. Erromes errusiarraren kontakizunak liburuko atal bat dago irakurgai EIZIEren Itzulpen Antologia III liburuan; Otkrovennye rasskazy strannika duchovnomu svoemu otcu izenburuarekin errusieraz idatzia, liburua euskaratzeko frantsesera eta italierara egindako itzulpenez baliatu zen Xalbador Garmendia.

Lehenengo ikasketak Tolosako sakramentinoekin egin ostean, Erromako Unibertsitatera joan zen Teologia ikastera. Handik itzultzean Maulen bizi izan zen eta hainbat lekutan aritu zen lanean: Zeruko Argia aldizkarian zuzentzaile, Eusko Kontseilu Nagusiko itzultzaile, eta Egin egunkariko euskara arduradun aritu zen erretiratu arte. Euskaltzain urgazlea ere bazen.

1960ko hamarkadan euskal antzerkia berritzearen alde egin zuen, besteak beste, Gabriel Arestirekin batera. 1964an kaleratutako Historia triste bat antzerki-lanarekin Ondarroako Lore Jokoetako Antzerki saileko lehen saria irabazi zuen, eta Euskal-Elerti 69 bilduman argitaratu  zen.

Garai bertsuan, bestalde, itzulpengintzari lotu zitzaion zaldibiarra. Albert Camus-en Les Justes euskaratu zuen (Gizon zuzenak, 1967), bai eta Pedroloren Homes i no (Gizonak eta ez, 1969) ere. Handik urtebetera Tatiana Zajarovaren Lurraren kondaira itzuli zuen, non munduaren jatorriaz eta bilakaeraz informazioa emateaz gain, gaiaren inguruan jakintsu handienek (Greziako Anaximandrotik garai modernoagoetako Galileo edo Newtonera) esanikoak azaltzen baitira. Liburuaz eginiko kritikan, Angel Irigaraik obraren ulerterraztasuna azpimarratu zuen, nahiz eta teknizismo asko agertu, euskaraz ongi emana zela: “etzaio erdal joskerarik batere nabari” (Zeruko Argia, 1971-02-28).

 

Gehiago jakiteko:

- EHUko Literatura hiztegian sarrera (Eneko Zuloaga).

- Literaturaren Zubitegian.

- Elkarrizketa Argia aldizkarian (1965).

- Itzulpenen zerrenda (ez literarioak).

 

 

 

2014-08-25


liburuak
 

Itzulpen antologia III  Aragon, Louis ; Blanc, Michel ; Brel, Jacques ; Bughetti, Benvenuto ; Carama, Helder ; Desplat, Christian ; Hamers, Josiane F. ; Mancho, Martin ; Mendiague, Jose ; Memmi, Albert ; Moustaki, Georges ; O’Dell, Scott ; Prévert, Jacques ; Sastre, Alfonso ; s.n. ; Sylvestre, Anne ; Tuzidides (1996) [ - eu]

jatorrizkoaren titulua: s.n.
testu mota: Literatura
jatorrizkoaren argitaratze urtea: s.d.
argitaletxea: EIZIE
bilduma: s.n.
argitaratze lekua: Donostia
jatorrizkoaren herria: s.l.
beste itzultzailea(k): Joxe Agirre "Joxe Alkiza", Juan Mari Lekuona, Txomin Peillen, Dionisio Amundarain, Andoni Lekuona, Mikel Atxaga, Txillardegi, Lukas Dorronsoro, Patxi Altuna, Jose Luis Zurutuza, Jose Maria Satrustegi, Hiazinto Fernandorena

        testua on-line

Heriotza iragarritako baten kronika  García Márquez, Gabriel (1982) [es - eu]

jatorrizkoaren titulua: Crónica de una muerte anunciada
testu mota: Narratiba
jatorrizkoaren argitaratze urtea: 1981
argitaletxea: Sendoa
bilduma: s.n.
argitaratze lekua: Donostia
jatorrizkoaren herria: Kolonbia

Printze txikia  Saint-Exupéry, Antoine de (1970) [fr - eu]

jatorrizkoaren titulua: Le Petit Prince
testu mota: Narratiba
jatorrizkoaren argitaratze urtea: 1943
argitaletxea: Plan
bilduma: Gauza harrigarriak
argitaratze lekua: Donostia
jatorrizkoaren herria: Frantzia
bestelakoak

Erromes errusiarraren kontakizunak  s.n. (1996) [ru - eu]

testu mota: Narratiba
non argitaratua: Itzulpen Antologia III - EIZIE
oharrak: Egilea: Anonimoa. Baliatutako itzulpenak: FR: Récits d'un pèlerin russe. IT: Racconti di un pellegrino russo.

        testua on-line

Gizonak eta Ez  Pedrolo, Manuel de (1969) [ca - eu]

testu mota: Antzerkia
non argitaratua: Egan
oharrak: "Teatro-lan hau, lehendabiziko aldiz, 1958-garrengo azaroaren 19an, Teatro Romea-n eman zan" (Egan)

        testua on-line

 
« atzera egin

PDF bihurtu